Maden Sahalarında Rehabilitasyon Yönetmeliği

23.01.2026 tarihli, 33146 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiş olan Maden Sahalarında Rehabilitasyon Yönetmeliği'nin Özetini aşağıda bulabilirsiniz.

1. Amaç ve Kapsam

Yönetmeliğin amacı, madencilik faaliyetleri sonucu bozulan veya topoğrafyası değişen sahalarda rehabilitasyon çalışmalarının, bu çalışmalarla ilgili rehabilitasyon bedeli işlemleri ve projelerin yürütülmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir. 

Kapsamı:

Rehabilitasyon çalışmaları ve projeleri,

Bedellerin tahakkuku, tahsili, nemalandırılması ve iadesi,

Koordinasyon, yetki ve yükümlülüklerdir. 

2. Temel Tanımlar

Yönetmelikte önemli bazı tanımlar yer alır:

Rehabilitasyon: Bozulan arazinin güvenli, düzenli hale getirilmesi ve doğaya yeniden kazandırılmasıdır.

Rehabilitasyon bedeli: Madencilik faaliyeti için yatırılması gereken zorunlu mali yükümlülüktür.

Nemalandırma: Rehabilitasyon bedelinin faiz getirisi ile değerlendirilmesidir. 

3. Rehabilitasyon Projesi ve Uygulama

Rehabilitasyon çalışmaları madencilik faaliyetiyle eş zamanlı başlar ve faaliyetin sona ermesinden sonra tamamlanır. 

Rehabilitasyon için proje hazırlanması zorunludur ve proje Genel Müdürlük onayı olmadan uygulama yapılamaz. 

Özel çevre koruma bölgelerinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı onayı da gerekebilir. 

4. Rehabilitasyon Bedelinin İşleyişi

Rehabilitasyon bedelinin tahakkuku ve ödenmesi:

Her yıl Ocak ayının başında rehabilitasyon bedeli tahakkuk ettirilir.

Bedelin yıl sonuna kadar yatırılması zorunludur. 

Nemalandırma:

Yatırılan rehabilitasyon bedeli bankada faiz getirisiyle değerlendirilir.

Bu gelir yalnızca rehabilitasyon çalışmalarında kullanılabilir. 

5. Bedelin İadesi ve Yükümlülükler

İade:

Rehabilitasyon yükümlülüğü tamamen yerine getirilen ruhsatlara, ödenen rehabilitasyon bedeli iade edilebilir.

Kısmen yapılanlarda ise geri ödeme, yapılan iş oranında hesaplanır. 

Yükümlülük yerine getirilmezse:

Orman alanlarında ilgili orman idaresi,

Diğer alanlarda il özel idareleri veya YİKOB gibi kurumlar tarafından rehabilitasyon yapılabilir. Rehabilitasyon sonrası saha, Orman Genel Müdürlüğü’ne teslim edilir. 

6. Denetim ve Uygulama

Rehabilitasyon çalışmaları Genel Müdürlük tarafından periyodik olarak denetlenir.

Gerekirse Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı temsilcileri de denetimlere katılabilir. 

7. Diğer Önemli Hükümler

Eski mevzuatla alınmış çevre/uyum bedelleri ve teminatlar yeni sisteme aktarılır. Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce başlanan rehabilitasyonlarda, yeni hükümler genellikle uygulanmaz. 

Ne ile ilgili? Madencilik sonrası bozulan arazinin doğaya kazandırılması

Başlangıç zamanı Madencilik faaliyeti ile eş zamanlı

Proje zorunluluğu Evet – Genel Müdürlük onayı gereklidir

Bedel Yıllık tahakkuk – yatırım – nemalandırma – iade

Denetim Periyodik olarak yapılır

Uygulama Ruhsat sahibi veya idare tarafından yürütülür.

Maden Sahalarında Rehabilitasyon Yönetmeliği, madencilik faaliyetleri nedeniyle bozulan veya topoğrafyası değişen alanların çevreye ve topluma yeniden kazandırılmasını amaçlar. Yönetmelik uyarınca rehabilitasyon çalışmaları, madencilik faaliyetleriyle eş zamanlı olarak başlatılır ve faaliyet sona erdikten sonra tamamlanır. Ruhsat sahipleri, Genel Müdürlük onaylı bir rehabilitasyon projesi hazırlamakla ve her yıl belirlenen rehabilitasyon bedelini yatırmakla yükümlüdür. Yatırılan bedeller nemalandırılarak yalnızca rehabilitasyon çalışmalarında kullanılır. Rehabilitasyon yükümlülüklerinin eksiksiz yerine getirilmesi hâlinde, yatırılan bedeller kısmen veya tamamen iade edilebilir. Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda ise rehabilitasyon çalışmaları ilgili kamu kurumları tarafından yapılarak masraflar ruhsat sahibinden tahsil edilir. Rehabilitasyon faaliyetleri, Genel Müdürlük ve ilgili kurumlar tarafından denetlenir.

ÇED / Çevre Yönetimi Bakış Açısıyla Yorum

Bu yönetmelik, ÇED sürecinin sadece proje öncesi değil, proje sonrası aşamasını da güçlendiren bir düzenlemedir. Rehabilitasyonun faaliyetle eş zamanlı başlatılması, çevresel zararların birikmesini önler. Rehabilitasyon bedelinin önceden alınması ise “kirleten öder” ilkesinin somut bir uygulamasıdır. Böylece, işletmenin faaliyeti sonlandırması veya terk etmesi hâlinde dahi çevrenin kaderi belirsizliğe bırakılmamaktadır. Yönetmelik, sürdürülebilir madencilik anlayışının çevre yönetimi boyutunu güçlendirmektedir.

Maden Sahalarında Rehabilitasyon Yönetmeliği, madencilik faaliyetleri sonucunda çevresel bütünlüğü bozulan alanların güvenli, düzenli ve çevreyle uyumlu bir biçimde yeniden kazanılmasını hedeflemektedir. Yönetmelik kapsamında rehabilitasyon çalışmaları, madencilik faaliyetleriyle eş zamanlı olarak başlatılmakta ve ruhsat süresinin sona ermesiyle tamamlanmaktadır. Ruhsat sahipleri, idarece onaylanmış bir rehabilitasyon projesi hazırlamak ve her yıl belirlenen rehabilitasyon bedelini yatırmakla yükümlüdür. Bu bedeller nemalandırılarak yalnızca rehabilitasyon faaliyetlerinde kullanılmakta, yükümlülüklerin yerine getirilmesi hâlinde ruhsat sahibine iade edilebilmektedir. Aksi hâlde rehabilitasyon çalışmaları kamu kurumları tarafından gerçekleştirilerek maliyetler ilgilisinden tahsil edilmektedir. Yönetmelik, çevrenin korunması ile madencilik faaliyetleri arasında denge kurulmasını amaçlayan önemli bir çevre hukuku düzenlemesi niteliğindedir.

Maden Sahalarında Rehabilitasyon Yönetmeliğinin İncelenmesi

Madencilik faaliyetleri, ekonomik katkılarının yanında çevre üzerinde önemli fiziksel ve ekolojik etkilere yol açmaktadır. Bu etkilerin kontrol altına alınması ve faaliyet sonrası alanların yeniden kullanılabilir hâle getirilmesi amacıyla Maden Sahalarında Rehabilitasyon Yönetmeliği yürürlüğe konulmuştur.

Yönetmelik, madencilik faaliyetleri sonucunda bozulan veya topoğrafyası değişen sahaların rehabilitasyonuna ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir. Rehabilitasyon projeleri, bedelleri, denetim süreçleri ve yükümlülükler yönetmelik kapsamındadır.

Ruhsat sahipleri, madencilik faaliyetleriyle uyumlu bir rehabilitasyon projesi hazırlamakla yükümlüdür. Rehabilitasyon çalışmaları faaliyetin başlamasıyla eş zamanlı yürütülür ve faaliyetin sona ermesi sonrasında tamamlanır.

Her yıl tahakkuk ettirilen rehabilitasyon bedeli, kamu güvencesi altında nemalandırılarak saklanır. Bedel yalnızca rehabilitasyon amacıyla kullanılır ve yükümlülüklerin yerine getirilmesi hâlinde ruhsat sahibine iade edilir.

Yönetmelik, çevrenin korunması ile madencilik faaliyetlerinin sürdürülebilirliği arasında denge kuran önemli bir çevre hukuku düzenlemesidir.

Maden Sahalarında Rehabilitasyon Yönetmeliğini amaç, uygulama ve yaptırımlar açısından değerlendirirsek,

Maden Sahalarında Rehabilitasyon Yönetmeliği, madencilik faaliyetleri sonucunda bozulan alanların çevreye yeniden kazandırılmasını amaçlamaktadır. Yönetmelik kapsamında rehabilitasyon çalışmaları faaliyetin başlamasıyla eş zamanlı yürütülmekte, ruhsat sahipleri rehabilitasyon projesi hazırlamak ve rehabilitasyon bedelini yatırmakla yükümlü tutulmaktadır. Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde rehabilitasyon çalışmaları kamu kurumları tarafından yapılarak masraflar ilgilisinden tahsil edilmektedir. Bu yönüyle yönetmelik, çevre koruma ve kamu yararı ilkelerini güçlendirmektedir.

Maden Sahalarında Rehabilitasyon Yönetmeliği, çevre hukukunda önleyici ve telafi edici mekanizmaları bir arada barındıran modern bir düzenlemedir. Rehabilitasyon bedelinin faaliyet süresince tahsil edilmesi, terk edilmiş maden sahaları sorununu azaltmayı hedeflemektedir. Bu yönüyle yönetmelik, “kirleten öder” ilkesinin somut bir yansımasıdır. Ancak uygulamada denetim mekanizmalarının etkinliği, yönetmeliğin başarısını doğrudan etkilemektedir.

“Yönetmelik, sürdürülebilir madencilik anlayışının hukuki altyapısını güçlendirmektedir.”

“Rehabilitasyon bedeli sistemi, çevresel risklerin kamuya yüklenmesini önlemektedir.”