5 Haziran 2023 Pazartesi

Bekleyen Gündemlerimiz

Çok uzun bir süredir gündemimizi işgal eden seçim süreci atlatıldı. Artık gerçek gündemlerimize yeniden odaklanma vakti. 

Öncelikle deprem bölgesinin yeniden imarı en önemli gündem konularımızdan biri. Depremzedeler bir an önce evlerine geçmek için sabırla bekliyorlar. Yaz mevsiminin gelmesiyle birlikte havalar giderek ısınırken konteynerler çok sıcak olacak. Deprem kış mevsiminde olduğu için ilk etapta mont, kaban, kazak, ısıtıcı gibi kışlık ihtiyaçların giderilmesine odaklanıldı ve büyük ölçüde ihtiyaçlar karşılandı. Ancak yaz mevsiminin gelmesiyle birlikte artık ihtiyaçlar değişti. Depremzedelerin yazlık kıyafet, vantilatör, klima gibi ihtiyaçları var. Bunların giderilmesi için yardımlarımızı devam ettirmemiz gerekiyor.

Biz depremzedelere yardımlarımızı sürdürürken seçim gündeminden sıyrılmış olarak devlet kadrolarımız da bölgenin yeniden ayağa kaldırılması için gereken çalışmalara odaklanacaklarını düşünüyorum. 

Nitekim bölgenin yeniden imarı konusu ekonomi gündeminden de bağımsız değil. Cumhurbaşkanı Yardımcısı olarak atanan Cevdet Yılmaz önceki hükümetler döneminde kalkınma bakanlığı yapmış ve ekonomi yönetimini bilen biri olarak bilinmektedir. Bunun yanında eski Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in de Hazine ve Maliye Bakanı olarak atanması ve bundan sonraki süreçte ekibin buna göre şekillenecek olması ekonomide yeni bir heyecan oluşturdu.

Ekonomi yönetimini bekleyen önemli konular var. Malum olduğu üzere enflasyon en önemli gündemimiz. Ancak enflasyonla mücadele ederken işsizlik ve istihdam konusundan taviz verilmeden hareket edilmesi gerekiyor. Bu konuda seçim öncesinde Cumhurbaşkanı Erdoğan Aile Koruma Kalkanı Programı çerçevesinde "Her aileden en az bir kişiye iş imkânı sunulacağından” bahsetmişti. Böylece işsizlik ve enflasyonla mücadele birlikte yürütülebilecek bir konu olarak söylenebilir. Özellikle yoksul kesimlerde temel insani ihtiyaçların giderilmesi konusu çözülürse enflasyonla mücadele için ekonomi yönetiminin eli daha fazla rahatlar.

Dünyanın birçok ülkesinde enflasyonla mücadele etmek için faiz artırılması özellikle de Türkiye’nin en önemli ihracat pazarları olan AB ve ABD’de talep daralmasına neden oldu. Bu durum Türkiye’nin ihracatında yavaşlamaya yol açtı. İlk çeyrek büyüme oranlarına bakıldığında İhracatın negatif katkısının olduğu da görülüyor. Tabi ilk çeyrekte deprem etkisinin de yüksek olduğu unutulmamalıdır. 

Deprem bölgesindeki işletmelerimizin çalışamaması, deprem bölgesindeki kardeşlerimizin ihtiyaçlarının giderilmesi için ihracata yönelmesi gereken temel ihtiyaç ürünlerinin deprem bölgesine yönlendirilmesi ihracatın frene basmasına neden oldu. Bir diğer önemli gündem maddemiz de kira fiyatları... Artan kira fiyatları özellikle büyükşehirlerde sabit gelirli vatandaşları büyük ölçüde ekonomik olarak olumsuz etkiliyor. Bu durum alım gücünün azalmasına ve barınma sorununa neden oluyor. Artan konut ihtiyacını karşılamak üzere TOKİ üzerinden hükümet bir adım atsa da yeni makro ihtiyati tedbirler uygulanması gerekiyor. Kiralanmayan boş evlere vergilerin artırılması gibi uygulamalarla kiralık konut arzının artırılması gerekiyor. Bunun yanında TOKİ’nin ve özel sektörün kiralık konut inşa etmesi de yine piyasayı rahatlatacak uygulama olarak söylenebilir.

Tüm bunların yanında dünyanın farklı bölgelerinde gerilimlerin artması da ülkemizin uluslararası politik ekonomi konuları arasında yer alıyor. Afganistan – İran, Mısır - İsrail ve Kosova - Sırbistan sınırlarında artan gerilim önemli gündem maddeleri olarak karşımıza çıkmaktadır.

Diğer taraftan “Doğu Akdeniz” değişmeyen gündemlerimiz arasında yer alıyor. Akdeniz’deki “Kıbrıs”, “Enerji”, “Bölgesel Güç” ve “Ege Denizi” konuları “Mavi Vatan” olarak adlandırılan bölgede çözülmeyi bekleyen ve ülkemizin enerji, ekonomi, güvenlik, siyasi ve dış politika gündemlerinde önemli bir yer alıyor. “Mısır ile artan ilişkiler iki ülke arasında MEB anlaşması yapılmasına doğru gider mi?” sorusu akıllardaki yerini koruyor.

Rusya-Ukrayna Savaşı, AB ile ilişkiler ve vize problemi gibi konular da yine Türkiye’nin en önemli dış politika gündemleri olarak yer alırken Türk Devletleri Teşkilatı ve Azerbaycan-Ermenistan arasında açılacak Zengezur koridoru da yine önemli konularımız arasında yer almaktadır. Bir diğer husus da Suriye ile başlatılan görüşmelerin devam etmesi ve ülkemizde geçici koruma altına alınan Suriyelilerin ülkelerine güvenli bir şekilde yerleştirilmesi hususu… Bu sorun çözülürse talep azalması sebebiyle kira fiyatlarıyla ilgili bir rahatlama olabilir.  

Bugün 5 Haziran Dünya Çevre Günü

 

 Birleşmiş Milletler tarafından 1972’de alınan bir kararla, 5 Haziran günü Dünya Çevre Günü olarak kabul edildi. Çevrenin korunması, geliştirilmesi ve iyileştirilmesi konusunda gösterilen çabaların amacı, insanların daha sağlıklı ve güvenli bir çevrede yaşamalarının sağlanmasıdır. Bütün dünyada olduğu gibi, ülkemizde de, bilhassa şehirlerde insanların karşılaştığı en büyük çevre problemi çöptür.  Plastik yahut pet ambalajlı yiyecekler yerine cam ambalajlı yiyecekler seçilebilir. Bulaşık makinelerinde kullanılan kimyasal parlatıcılar yerine, sirke kullanılabilir. Kullanılıp atılan piller yerine, yeniden doldurulabilir piller kullanılabilir. Cam, kâğıt, karton, plastik ve metal gibi atıklar ayrı ayrı toplanıp, çeşitli sektörlerde kullanılabiliyor.

2023 Mayıs ayı enflasyon rakamları açıklandı

 

Enflasyon, Mayıs'ta yıllık bazda yüzde 39,59 olurken bu rakam son 12 ayın en düşük seviyesi olarak kayıtlara geçti. Bir önceki yılın aynı ayına göre en az artış gösteren ana grup % 19,49 ile giyim ve ayakkabı oldu. Buna karşılık, bir önceki yılın aynı ayına göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise % 68,98 ile lokanta ve oteller oldu. Bir önceki yılın aynı ayına göre en az artış gösteren ana grup % 19,49 ile giyim ve ayakkabı oldu. Buna karşılık, bir önceki yılın aynı ayına göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise % 68,98 ile lokanta ve oteller oldu. Endekste kapsanan 143 temel başlıktan (Amaca Göre Bireysel Tüketim Sınıflaması-COICOP 5'li Düzey) 2023 yılı Mayıs ayı itibarıyla, 25 temel başlığın endeksinde düşüş gerçekleşirken, 8 temel başlığın endeksinde değişim olmadı. 110 temel başlığın endeksinde ise artış gerçekleşti. İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE'deki değişim, 2023 yılı Mayıs ayında bir önceki aya göre % 3,60, bir önceki yılın Aralık ayına göre % 19,51, bir önceki yılın aynı ayına göre % 47,70 ve on iki aylık ortalamalara göre % 60,94 olarak gerçekleşti.

2023 Yılı ÜFE-TÜFE Oranları

 

Ocak - 2023ÜFE (%)TÜFE (%)
Bir Önceki Aya Göre4,156,65
Bir Önceki Yılın Aralık Ayına Göre4,156,65
Bir Önceki Yıla Göre86,4657,68
Oniki Aylık Ortalamalara Göre125,5372,45
Şubat - 2023ÜFE (%)TÜFE (%)
Bir Önceki Aya Göre1,563,15
Bir Önceki Yılın Aralık Ayına Göre5,7810,00
Bir Önceki Yıla Göre76,6155,18
Oniki Aylık Ortalamalara Göre120,7271,83
Mart - 2023ÜFE (%)TÜFE (%)
Bir Önceki Aya Göre0,442,29
Bir Önceki Yılın Aralık Ayına Göre6,2512,52
Bir Önceki Yıla Göre62,4550,51
Oniki Aylık Ortalamalara Göre113,7370,20
Nisan - 2023ÜFE (%)TÜFE (%)
Bir Önceki Aya Göre0,812,39
Bir Önceki Yılın Aralık Ayına Göre7,1115,21
Bir Önceki Yıla Göre52,1143,68
Oniki Aylık Ortalamalara Göre


Mayıs - 2023ÜFE (%)    TÜFE (%)
Bir Önceki Aya Göre0,650,04
Bir Önceki Yılın Aralık Ayına Göre7,8115,26
Bir Önceki Yıla Göre40,7639,59
Oniki Aylık Ortalamalara Göre95,8063,72
105,50 
                                               67,20



 

Ocak, Şubat, Mart, Nisan ve Mayıs ayı enflasyon rakamları açıklandı. Açıklanan rakamlara göre, memurların aldığı zam ilk beş ayda eridi. Enflasyon Ocak ayında yüzde 6,65, Şubat ayında da yüzde 3,15, Mart ayında yüzde 2,19, Nisan ayında yüzde 2,39 ve Mayıs ayında yüzde 0,04 oldu. 2023 yılında enflasyonun yüksek çıkmasından dolayı memurlara yapılan Kanuni düzenlemeyle beraber yüzde 30 zam verilmişti. Toplu sözleşme hükmüne göre memurlar, 2023'ün ilk yarısı için yüzde 8 zam aldı. İlk beş ayda enflasyon yüzde 15,25 oldu. Şimdiden Enflasyon farkı oluştu. Şimdiden Memurların aldığı maaş eridi. Yüzde 6,72 enflasyon farkı oluştu. Haziran ayında çıkacak enflasyon rakamları memurların alacağı enflasyon farkını da netleştirecek.

Mayıs ayı enflasyon rakamları açıklandı

 

TÜİK Mayıs ayı enflasyon rakamlarını açıkladı. TÜFE'de (2003=100) 2023 yılı Mayıs ayında bir önceki aya göre % 0,04 bir önceki yılın Aralık ayına göre % 15,26 bir önceki yılın aynı ayına göre % 39,59 ve on iki aylık ortalamalara göre % 63,72 artış gerçekleşti. Yİ-ÜFE (2003=100) 2023 yılı Mayıs ayında bir önceki aya göre % 0,65, bir önceki yılın Aralık ayına göre % 7,81, bir önceki yılın aynı ayına göre % 40,76 ve on iki aylık ortalamalara göre % 95,80 artış gösterdi. Memurlar için beş aylık enflasyon farkı yüzde 6,69 enflasyon farkı oluştu. 

Mayıs ayı enflasyon rakamları açıklandı

 

Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) yıllık % 39,59, aylık % 0,04 oldu.


TÜFE'deki (2003=100) değişim 2023 yılı Mayıs ayında bir önceki aya göre %0,04, bir önceki yılın Aralık ayına göre %15,26, bir önceki yılın aynı ayına göre %39,59 ve on iki aylık ortalamalara göre %63,72 olarak gerçekleşti.

TÜFE yıllık değişim oranları (%), Mayıs 2023

Bir önceki yılın aynı ayına göre en az artış gösteren ana grup %19,49 ile giyim ve ayakkabı oldu. Buna karşılık, bir önceki yılın aynı ayına göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise %68,98 ile lokanta ve oteller oldu.

TÜFE ana harcama gruplarına göre yıllık değişim oranları (%), Mayıs 2023

Ana harcama grupları itibarıyla 2023 yılı Mayıs ayında bir önceki aya göre en az artış gösteren ana grup %-13,79 ile konut oldu. Buna karşılık, 2023 yılı Mayıs ayında bir önceki aya göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise %9,85 ile giyim ve ayakkabı oldu (ana harcama gruplarına göre endeksler, ağırlıklar ve değişim oranları Ek Tablo-1'dedir).

TÜFE ana harcama gruplarına göre aylık değişim oranları (%), Mayıs 2023

Endekste kapsanan 143 temel başlıktan (Amaca Göre Bireysel Tüketim Sınıflaması-COICOP 5'li Düzey) 2023 yılı Mayıs ayı itibarıyla, 25 temel başlığın endeksinde düşüş gerçekleşirken, 8 temel başlığın endeksinde değişim olmadı. 110 temel başlığın endeksinde ise artış gerçekleşti.

Özel kapsamlı TÜFE göstergesi (B) yıllık %47,70, aylık %3,60 oldu

İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE'deki değişim, 2023 yılı Mayıs ayında bir önceki aya göre %3,60, bir önceki yılın Aralık ayına göre %19,51, bir önceki yılın aynı ayına göre %47,70 ve on iki aylık ortalamalara göre %60,94 olarak gerçekleşti.