Türkiye'de 65 yaş üstü vatandaşlara şehir içi toplu taşımada sınırsız ücretsiz biniş hakkı, 4736 sayılı Kanun ile tanınan bir sosyal hak. Bu uygulama 2014'ten beri devam ediyor ve belediye araçlarında genellikle sorunsuz işlerken, özel halk otobüslerinde esnafın maliyet şikayetleri nedeniyle tartışmalar yaşanıyor.

Sınırlama Gerekçeleri (Evet Taraftarı Görüşler)

• Sistemin kötüye kullanımı — Bazı yaşlılar işleri olmasa da sürekli gezip dolaşmak için toplu taşımayı kullanıyor, bu da yoğun saatlerde kalabalık yaratıyor ve çalışan/öğrenci yolcuları mağdur ediyor.
• Ekonomik yük — Özel halk otobüsçüleri, devletin verdiği aylık destek (2025 itibarıyla büyükşehirlerde araç başına 6.210 TL'ye çıkarıldı) yetersiz kalıyor. Bu maliyet, ücretli yolculara zam olarak yansıyor.
• Adaletsizlik iddiaları — Öğrenciler veya çalışanlar ücret öderken, geliri olan emeklilerin sınırsız ücretsiz binmesi eleştiriliyor. Bazı yerel örneklerde (örneğin Karabük'te emeklilere aylık 30 biniş sınırı) kısıtlama getirildi.
• Pik saat sorunu — Sabah ve akşam yoğun saatlerde kısıtlama önerileri yaygın (örneğin mesai saatleri dışında ücretsiz).

Sınırlama Karşıtı Görüşler (Hayır Taraftarı)

• Sosyal devlet ilkesi → Yaşlıların toplumsal hayata katılımı için önemli; yalnızlık, sağlık ve hareket özgürlüğünü destekliyor. Hak tamamen kaldırılamaz, çünkü kanunla güvence altında (kaldırılmaması halinde ceza var).
• Destekler artırılıyor → Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, 2024-2025'te destekleri önemli ölçüde yükseltti (örneğin büyükşehirlerde %50+ artış). Bakanlık, uygulamanın devam edeceğini vurguluyor.
• Yerel uygulamalar → İstanbul gibi büyükşehirlerde İBB sübvansiyonla sınırsız ücretsiz devam ettiriyor. Bazı belediyeler (Bursa CHP'li yönetimde) hatta genişletti.
• Yaşlıların durumu → Birçok emekli düşük maaşla geçiniyor; ücretsiz ulaşım temel ihtiyaç.

Son durum (Aralık 2025 itibarıyla): Ülke genelinde sınırsız ücretsiz hak devam ediyor, tamamen kaldırılmış değil. Özel halk otobüslerinde geçmişte (2023-2024) iptal tehditleri oldu ama bakanlık destekleri artırarak önledi. Yerel kısıtlamalar nadir (örneğin bazı illerde günlük/aylık sınır denemeleri).

Kişisel yorumum: Sınırsız hak yerine makul sınırlamalar (örneğin pik saatlerde kısıtlama, gelir durumuna göre filtreleme veya günlük 4-6 biniş sınırı) daha adil olabilir. Bu, hem yaşlıların hakkını korur hem sistemi sürdürülebilir kılar. Tam kaldırmak sosyal devlet anlayışına aykırı olur, ama mevcut haliyle suiistimalleri önlemek şart.