TEİAŞ, 2023 Eylül Ayı Kurulu Güç Raporunu Yayınladı

 

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. 2023 yılına ait son kurulu güç raporununu yayınladı. 2023 Eylül Ayı kurulu güç raporuna göre Türkiye 2023 Eylül ayını 105.624 MW kurulu güç ve 12.561 santral ile tamamladı.

2023 Eylül Ayı Kurulu Güç Raporunda Öne Çıkan Bazı Bilgiler aşağıdaki gibidir.

Toplam elektrik kurulu gücü, 105.624 seviyesine ulaşmıştır. Toplam santral sayısı da 12.561 olmuştur.

• Yenilenebilir enerji kurulu gücü de bir önceki aya göre 233 MW artarak 56.393,2 MW‘a yükselirken yenilenebilir santraller toplam kurulu gücün yaklaşık % 54,32’nü oluşturdu.
• Güneş enerji santrallerinin kurulu gücü de 10.863 MW'ye, toplam güneş enerji santral sayısı da 10.045‘e yükseldi.
• Rüzgar enerji santrallerinin de kurulu gücü 11.602 MW oldu.
• Güneş enerji kurulu gücü toplam kurulu gücün % 9,08’ni oluştururken, rüzgar enerji kurulu gücünün toplam kurulu güçteki oranı ise % 10,98 oldu.
• Rüzgar ve güneşin yanında önemli bir yenilenebilir enerji santrali olan biyokütle santral kurulu gücü 2048 MW oldu
• Toplam kurulu güçte ilk sırada 25.354 MW ile doğalgaz yer alırken, onu 23.285 MW ile barajlı hidroelektrik santralleri takip etti.
• Fosil yakıtlı santrallerin kurulu gücü de 2023 yılı Eylül ayı sonu itibariyle 47.416 MW seviyesinde seyretmektedir toplam kurulu güçteki oranı ise % 45,67‘dir
• Ayrıca lisanssız güneş enerji santral kurulu gücü 9.384 MW seviyesine ulaşırken, lisanslı GES kurulu gücü ise 1.529 MW’a yükseldi.

2023 YILI EYLÜL AYI ENFLASYONU

 

 

Sektör ve Grup İsimleri	Bir Önceki Aya Göre Değişim (%)	Bir önceki Yılın Aralık Ayına Göre Değişim (%)	Bir Önceki Yılın Aynı Ayına Göre Değişim (%)	On iki Aylık Ortalamalara Göre Değişim Oranı (%)
TÜFE	4,75	49,86	61,53	55,30
TÜFE (Gıda ve Alkolsüz İçecekler)	3,32	54,73	75,14	68,94
Yİ-ÜFE	3,40	36,06	47,44	65,55
Yİ-ÜFE (İmalat Sanayii)	3,07	44,00	55,05	61,23
Yİ-ÜFE (Gıda Ürünleri)	4,92	48,74	65,30	81,32
Çekirdek Enf. (B) İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE	5,06	54,66	67,22	57,75
Çekirdek Enf. (C) Enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içkiler ile tütün ürünleri ve altın hariç TÜFE	5,28	57,71	68,93	55,68

 

TÜFE (Gıda ve Alkolsüz İçecekler Ana Harcama Grubunun) Aylık ve Yıllık Etkisi	0,88	18,45
TÜFE'deki (2003=100) değişim 2023 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre % 4,75, bir önceki yılın Aralık ayına göre % 49,86, bir önceki yılın aynı ayına göre % 61,53 ve on iki aylık ortalamalara göre %55,30 olarak gerçekleşti. Gıda ve Alkolsüz İçeceklerde ise değişim, 2023 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre % 3,32, bir önceki yılın Aralık ayına göre % 54,73, bir önceki yılın aynı ayına göre % 75,14 ve on iki aylık ortalamalara göre % 68,94 olarak gerçekleşti. 2023 yılı Eylül ayında % 4,75 olarak gerçekleşen aylık enflasyonun % 0,88’lik kısmı, % 61,53 olarak gerçekleşen yıllık enflasyonun ise % 18,45’lik kısmı Gıda ve Alkolsüz İçecekler Ana Harcama Grubundan kaynaklanmıştır.

  Kaynak: TÜİK

2023 Yılı ÜFE-TÜFE Oranları

 

Ocak - 2023	ÜFE (%)	TÜFE (%)
Bir Önceki Aya Göre	4,15	6,65
Bir Önceki Yılın Aralık Ayına Göre	4,15	6,65
Bir Önceki Yıla Göre	86,46	57,68
Oniki Aylık Ortalamalara Göre	125,53	72,45
Şubat - 2023	ÜFE (%)	TÜFE (%)
Bir Önceki Aya Göre	1,56	3,15
Bir Önceki Yılın Aralık Ayına Göre	5,78	10,00
Bir Önceki Yıla Göre	76,61	55,18
Oniki Aylık Ortalamalara Göre	120,72	71,83
Mart - 2023	ÜFE (%)	TÜFE (%)
Bir Önceki Aya Göre	0,44	2,29
Bir Önceki Yılın Aralık Ayına Göre	6,25	12,52
Bir Önceki Yıla Göre	62,45	50,51
Oniki Aylık Ortalamalara Göre	113,73	70,20
Nisan - 2023	ÜFE (%)	TÜFE (%)
Bir Önceki Aya Göre	0,81	2,39
Bir Önceki Yılın Aralık Ayına Göre	7,11	15,21
Bir Önceki Yıla Göre	52,11	43,68
Oniki Aylık Ortalamalara Göre	105,50	67,20
Mayıs - 2023	ÜFE (%)	TÜFE (%)
Bir Önceki Aya Göre	0,65	0,04
Bir Önceki Yılın Aralık Ayına Göre	7,81	15,26
Bir Önceki Yıla Göre	40,76	39,59
Oniki Aylık Ortalamalara Göre	95,80	63,72
Haziran - 2023	ÜFE (%)	TÜFE (%)
Bir Önceki Aya Göre	6,50	3,92
Bir Önceki Yılın Aralık Ayına Göre	14,82	19,77
Bir Önceki Yıla Göre	40,42	38,21
Oniki Aylık Ortalamalara Göre	86,59	59,95
Temmuz - 2023	ÜFE (%)	TÜFE (%)
Bir Önceki Aya Göre	8,23	9,49
Bir Önceki Yılın Aralık Ayına Göre	24,27	31,14
Bir Önceki Yıla Göre	44,50	47,83
Oniki Aylık Ortalamalara Göre	78,51	57,45
Ağustos - 2023	ÜFE (%)	TÜFE (%)
Bir Önceki Aya Göre	5,89	9,09
Bir Önceki Yılın Aralık Ayına Göre	31,59	43,06
Bir Önceki Yıla Göre	49,41	58,94
Oniki Aylık Ortalamalara Göre Eylül - 2023  ÜFE (%) TÜFE (%) Bir Önceki Aya Göre 3,40 4,75 Bir Önceki Yılın Aralık Ayına Göre 36,06 49,86 Bir Önceki Yıla Göre 47,44 61,53 Oniki Aylık Ortalamalara Göre 65,55 55,30	71,97	56,28

Memurların aldığı zam üç ayda eridi... Enflasyon farkı artıyor.

 

Eylül ayı enflasyonu yüzde 4,75 çıktı. Memurların aldığı zam üç ayda eridi.

Memurlar, Temmuz ayında ilk 6 ay için yüzde 10,90 enflasyon farkı, yüzde 6'da toplu sözleşme zammı almıştı. Bunların yanında da tüm memurlara 8 bin TL seyyanen zam yapılması kararı alınmıştı. Temmuz ayında enflasyon yüzde 9,49, Ağustos ayında da enflasyon yüzde 9,09,  Eylül ayında da enflasyon yüzde 4,75 olarak açıklandı.

MEMURLARIN ALDIĞI ZAM ERİDİ

Memurlar, 2023'ün 2. yarısı için yüzde 6 toplu sözleşme zammı aldı. 3 ayda çıkan enflasyon ise toplu sözleşme zammını eritmiş oldu.

Enflasyon farkı şimdiden yüzde 19,11 oluşmuş durumda. Ekim, Kasım ve Aralık enflasyonu memurların alacağı enflasyon farkını netleştirmiş olacak.

Eylül ayı enflasyon rakamları açıklandı

 

Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) yıllık % 61,53, aylık % 4,75 oldu

TÜFE'deki (2003=100) değişim 2023 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre % 4,75, bir önceki yılın Aralık ayına göre % 49,86, bir önceki yılın aynı ayına göre % 61,53 ve on iki aylık ortalamalara göre % 55,30 olarak gerçekleşti.

TÜFE değişim oranları (%), Eylül 2023

Bir önceki yılın aynı ayına göre en az artış gösteren ana grup % 20,16 ile konut oldu. Buna karşılık, bir önceki yılın aynı ayına göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise % 92,48 ile lokanta ve oteller oldu.

TÜFE ana harcama gruplarına göre aylık değişim oranları (%), Eylül 2023

Ana harcama grupları itibarıyla 2023 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre en az artış gösteren ana grup % 2,59 ile giyim ve ayakkabı oldu. Buna karşılık, 2023 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise % 30,27 ile eğitim oldu.

Endekste kapsanan 143 temel başlıktan (Amaca Göre Bireysel Tüketim Sınıflaması-COICOP 5'li Düzey) 2023 yılı Eylül ayı itibarıyla, 11 temel başlığın endeksinde düşüş gerçekleşirken, 4 temel başlığın endeksinde değişim olmadı. 128 temel başlığın endeksinde ise artış gerçekleşti.

Özel kapsamlı TÜFE göstergesi (B) yıllık %67,22, aylık % 5,06 oldu

İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE'deki değişim, 2023 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre % 5,06, bir önceki yılın Aralık ayına göre % 54,66, bir önceki yılın aynı ayına göre % 67,22 ve on iki aylık ortalamalara göre % 57,75 olarak gerçekleşti.

Eylül ayı enflasyon rakamları açıklandı

 

TÜİK Eylül ayı enflasyon rakamlarını açıkladı. TÜFE'de (2003=100) 2023 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre % 4,75  bir önceki yılın Aralık ayına göre % 49,86 bir önceki yılın aynı ayına göre % 61,53 ve on iki aylık ortalamalara göre % 55,30 artış gerçekleşti. Yİ-ÜFE (2003=100) 2023 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre % 3,40, bir önceki yılın Aralık ayına göre % 36,06, bir önceki yılın aynı ayına göre % 47,44 ve on iki aylık ortalamalara göre % 65,55 artış gösterdi.

​Türkiye ekonomisi: zorluklar ve çözüm yolları

Türkiye ekonomisi, son dönemde karşı karşıya kaldığı bir dizi zorlukla mücadele ediyor. Cari açık, enflasyon ve dış borçlar, ekonomik yönetim için önemli başlıklar arasında yer alıyor. Türkiye'nin ekonomik durumunu analiz etmek gerekirse zorluklara çözüm önerileri sunmaya çalışacağım.

Cari Açık ve Dış Ticaret

Ağustos ayında açıklanan dış ticaret verilerine göre, Türkiye'nin ağustos ayındaki dış ticaret açığı 8,66 milyar dolar olarak kaydedildi. Temmuz ayında 12,22 milyar dolarlık bir açıkla karşılaştırıldığında, bu durum iyileşme sinyalleri taşısa da, yılın başından itibaren biriken dış ticaret açığı yüzde 11,9 artarak 82 milyar 304 milyon dolara yükseldi.

Özellikle enerji ürünleri ve altın hariç dış ticaret açığı, Ağustos ayında 1 milyar 928 milyon dolar olarak gerçekleşti. İthalatın azalmasıyla birlikte ticaret dengesindeki bu iyileşme, ekonomik politikalarda daha etkili adımlar atılması gerekliliğini ortaya koyuyor.

Enflasyon ve Faiz Politikası

Reel kesim güven endeksi Eylül'de 104,4 değerini aldı, ancak endeks Ağustos ayında 105 seviyesine gerilemişti. Enflasyonla mücadeledeki bu çabalar, özellikle faiz politikası üzerinden şekilleniyor. Ancak, Eylül ayında kapasite kullanım oranının yüzde 77,3'e yükselmesi, maliyetlerdeki artışın ve enflasyon baskılarının devam ettiğini gösteriyor.

Merkez Bankası'nın faiz politikasındaki sıkı duruş, enflasyonu kontrol altında tutma amacını taşısa da, ekonomik büyümeyi destekleme konusunda da dikkatli adımlar atılması gerekiyor.

Dış Borçlar ve Finansman

Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın açıkladığı verilere göre, merkezi yönetim brüt borç stoku ağustos sonu itibarıyla 5 trilyon 880 milyar lira oldu. Borç stokunun büyük bir kısmını döviz cinsi borçlar oluşturuyor. Bu durum, döviz kurlarındaki dalgalanmaların ve borç geri ödemelerinin ekonomiyi etkileme potansiyelini artırıyor.

Cari açığın finansmanı için dış borçlara olan bağımlılığın azaltılması, yerli kaynakların daha etkin bir şekilde kullanılması ve stratejik planlamaların yapılması ekonominin direncini artırabilir.

Neler yapılmalı?

İhracatı Artırmak: Dış ticaret açığını azaltmak için ihracatı artırmak önemlidir. Yüksek katma değerli ürünler ve hizmetlerle uluslararası pazarlarda rekabet avantajı sağlanmalıdır.

Teknolojik Dönüşüm: Ekonomiyi sadece ucuz işgücüne dayalı olmaktan çıkararak, teknolojik dönüşümü hızlandırmak gerekiyor. Bu, uzun vadeli rekabet avantajı sağlayabilir.

Finansmana Erişim: İhracatçılara finansmana erişim konusunda destek sağlamak, özellikle Eximbank kredileri aracılığıyla finansman imkânlarını artırmak, ekonomiyi canlandırabilir.

Mali Disiplin: Harcamaların kontrol altında tutulması, mali disiplinin sağlanması, bütçe açıklarının azaltılması ekonomik istikrarı destekleyebilir

Döviz Kuru Riskini Yönetmek: Döviz kurlarındaki dalgalanmalara karşı etkili bir risk yönetimi stratejisi oluşturmak, dış borçların etkilerini minimize edebilir.

Yenilikçi Ekonomi Diversifikasyonu: 

Araştırma ve geliştirmeye dayalı sektörlerin teşvik edilmesi, teknolojik girişimlere destek, üniversite-sanayi işbirliklerinin güçlendirilmesi gerekir. Çünkü yüksek katma değerli ürünler ve hizmetlerle yeni pazarlara açılma, ekonomiyi çeşitlendirerek dış ticaret dengesini iyileştirme potansiyeli vardır.

Enerji Bağımsızlığı ve Yeşil Ekonomi: 

Yenilenebilir enerji projelerine yatırım, enerji verimliliği politikalarının geliştirilmesi, çevre dostu teknolojilere geçiş sağlanmalıdır. Başarılabilirse dışa bağımlılık azalır, sürdürülebilirlik sağlar, yeşil sektörde iş imkânları oluşturur.

Mali Disiplin ve Kamu Maliyesi Yönetimi: Mali istikrarı korumak, yatırım ortamını güçlendirmek, güvenilir bir ekonomik çerçeve oluşturmak için harcamaların titizlikle yönetilmesi, bütçe açıklarının kontrol altına alınması, vergi politikalarının etkin kullanımı sağlanmalıdır.

Dış Borç Yönetimi ve Risk Azaltma: Dış borçların etkilerini minimize edip, ekonomik direnci artırmak için dış borçlanma stratejileri revize edilmeli, döviz kuru riskine karşı finansal araçların etkili kullanımı sağlanmalıdır.

Türkiye ekonomisi, önemli zorluklarla karşı karşıya olsa da, stratejik ve etkili politika adımlarıyla bu sorunların üstesinden gelebilir. İhracatın artırılması, teknolojik dönüşüm, finansmana erişim ve mali disiplin gibi alanlarda atılacak adımlar, ekonominin sağlıklı bir şekilde büyümesine katkı sağlayabilir. Ancak, bu süreçte dikkatlice planlanmış ve koordine edilmiş politikaların hayata geçirilmesi önemlidir.